Interview met Renate Winkels

Wat voor werk doe je?

‘Als Assistant Professor doe ik allerlei wetenschappelijke studies om te onderzoeken wat het effect is van gezonde leefstijl, met name voeding en beweging, op mensen met chronische ziektes. Eerder deed ik veel observationeel onderzoek naar voeding en kanker, nu houd ik me meer bezig met leefstijlinterventies. In bijna alle interventies waar ik bij betrokken ben kijken we naar zowel fysiologie als gezondheidsgedrag. Bij de SoFiT-studie onderzoeken we bijvoorbeeld of een betere leefstijl helpt om na kanker minder vermoeid te raken. Daarbij zoomen we met echografie in op spiervervetting, terwijl we samen met de Social Sciences Group van Wageningen University focussen op determinanten van gedrag en gedragsverandering. In de Voed je Beter-studies bestuderen we het effect van gezond eten volgens de Richtlijnen Goede Voeding bij mensen met hart- en vaatziekten en diabetes. Daarnaast werk en denk ik mee met projecten en werkgroepen, zoals de werkgroep Revalidatie & Voeding van de Alliantie. Daarbij is ons streven om voeding binnen de revalidatiezorg meer op de kaart kunnen zetten. In dat soort werkgroepen komt mijn werk voor de Alliantie samen met dat van de universiteit.’


Wat houden je werkzaamheden als algemeen bestuurslid bij Alliantie Voeding in de Zorg in?

‘Ik zit nog niet zo heel lang in het bestuur van de Alliantie, maar ik wil mijn steentje bijdragen aan het verder neerzetten en uitbouwen van de Alliantie. Bijvoorbeeld door meer mensen van de universiteit te betrekken om kansen te benutten en wederzijds van elkaar te leren. Ook binnen de zorg trouwens: ik wil van zorgprofessionals horen hoe zij aankijken tegen het belang van het implementeren van leefstijl in de zorg. Wat zijn knelpunten voor implementatie? Hoe kunnen we leefstijl het beste toepassen in het ziekenhuis en het zorgnetwerk?’

Wat draagt jouw werk bij aan persoonsgericht, evidence based voedingsadvies in de zorg?

‘Door de onderzoeken waarbij ik betrokken ben genereren we natuurlijk veel kennis, evidence, op het gebied van persoonsgericht voedingsadvies in de zorg. Ook rondom het implementeren ervan. In Voed Je Beter werken we bijvoorbeeld aan inzicht in kosteneffectiviteit en knelpunten en wensen voor implementatie. Daarnaast heb ik in meerdere projecten een adviserende rol: Samen met andere onderzoekers, artsen en paramedici kijk ik naar inzet van tools zoals Eetscore waarbij we zowel onderzoeken wat de klinische relevantie is, als hoe deze tools ten goede komen aan de patiënt.’

Wat bekent het voor jouw werk dat Alliantie Voeding in de Zorg bestaat?

‘Ik heb de Alliantie altijd heel interessant en waardevol gevonden, het is een unieke constructie. Door haar brede netwerk krijg je snel verbinding met allerlei afdelingen in Ziekenhuis Gelderse Vallei en Rijnstate en met vele andere partijen. Zo vond en vind ik de Food for Thought-avonden altijd echt food for thought, want ik kom altijd terug met nieuwe kennis, ideeën en contacten. Concreet heeft de Alliantie me erg geholpen bij het vergaren van onderzoeksfinanciering, omdat je door de samenwerking met de Alliantie kan laten zien dat je heel dicht bij de ziekenhuizen staat. Ook helpt de Alliantie om binnen de ziekenhuizen de juiste lijntjes te vinden om deelnemers te werven voor onze onderzoeken. Door die samenwerking ben ik me ook gaan realiseren hoe belangrijk het is om meer aandacht te hebben voor leefstijl en gezonde voeding in de zorg, omdat het anders bij oplossingen met medicijnen blijft, terwijl bij heel veel aandoeningen leefstijl een belangrijke rol speelt. Dat was heel lang geen aandachtspunt in de medische behandeling. De afgelopen vijftien jaar hebben we nauw contact gekregen met ziekenhuizen en patiëntenpopulaties en integreren we leefstijl steeds meer in de zorg. Ik versterk de verbinding tussen onderzoek en de zorg verder door bijvoorbeeld onze promovendi te koppelen aan partners en onze studenten aan onderzoeksstages in het ziekenhuis.’

Wat voor ontwikkelingen heb je afgelopen jaren gezien rondom gezonde voeding in de zorg en wat heeft Alliantie Voeding in de Zorg daaraan bijgedragen?

‘Er komt echt meer aandacht voor leefstijl, zowel voor als na de medische behandeling. Dat zie ik bijvoorbeeld op gebied van prehabilitatie, waarbij mensen fitter gemaakt worden voor ze hun operatie in gaan. Ziekenhuis Gelderse Vallei startte in 2012 met screening en begeleiding door fysiotherapeuten en diëtetiek van patiënten met dikkedarmkanker die een darmoperatie moesten ondergaan. Daarmee was Ziekenhuis Gelderse Vallei één van de eerste die zoveel aandacht had voor het fitter maken van patiënten in aanloop naar een operatie. Ook het Rijnstate ziekenhuis heeft al een hele tijd een prehabilitatie-programma. Tegenwoordig hebben heel veel ziekenhuizen in Nederland zo’n soort programma. De Alliantie heeft daar zeker een rol in gespeeld als vliegwiel, door mee te denken in welke kennis er al is, hoe we die ontsluiten via de zorg en nu hoe we dit evalueren.’

Wat is je droom wat betreft persoonsgericht, evidence based voedingsadvies in de zorg?

‘De grote vraag voor de toekomst is: hoe en bij wie borg je aandacht voor leefstijl bij patiënten in de praktijk? Wie is verantwoordelijk en zorgt ervoor dat er daadwerkelijk iets met de kennis gebeurt? Ik hoop dat een flinke meerderheid van de patiënten tijdens hun behandeling handvatten krijgt om aan de slag te gaan met voeding en gezonde leefstijl. En dat ook zorgpersoneel ervan is doorgedrongen dat het belangrijk is, dat ze weten welke tools ze kunnen inzetten, zoals de Eetscore, en dat zij weten naar wie ze kunnen doorverwijzen. Ik hoop tevens dat er meer aandacht komt voor leefstijl nadat de medische behandeling is afgerond en bij mensen die leven met een chronische aandoening.

Daarnaast hoop ik dat er binnen de revalidatiegeneeskunde meer aandacht komt voor leefstijl. In onze werkgroep Revalidatie & Voeding zetten we stappen in onderzoek en ook in de optimalisatie van het voedingsaanbod. Als copromotor van promovendus Willemijn Faber, revalidatie-arts bij Heliomare, kijken we naar de rol van voeding bij mensen met een dwarslaesie die neurogene darmklachten hebben.’

Ben je een dromer, denker, doener, durfal? Waarom?

‘Ik ben allereerst een denker doordat ik onderzoek doe en begeleid en daar mogelijkheden voor zie, en er nieuwe onderzoeksvragen bij formuleer. Ik denk er ook over na hoe ik mijn steentje kan bijdragen aan de realisatie van de doelen van de Alliantie. En ik ben een doener, want ik voer het onderzoek ook echt uit en wil als bestuurder verder verbinden.’


Met wat ben je op de foto gegaan?

‘Met mijn sta-zit bureau en mijn appel. Want je leefstijl veranderen gaat met kleine stappen, het begint bij opstaan, het begint bij het eten van een appel. Zo gaat het ook met veranderingen in de zorg, kleine stappen die uiteindelijk heel veel gezondheidswinst kunnen genereren.’

Meer lezen


Renate Winkels

Assistant Professor Voeding & Ziekte bij Wageningen University & Research en algemeen bestuurslid van Alliantie Voeding in de Zorg

#GezondeEetomgeving | De gezonde keuze de makkelijke keuze maken, dat zou toch logisch moeten zijn. Daarom is onze… https://t.co/StHRgm0JQ8
#kennisdelen, #obesitas | Wat is de beste behandeling van obesitas? Hoe word je gezond zwanger na een maagverkleini… https://t.co/RByGyoow6y
#onderwijs | Leren van elkaars discipline & kennis opdoen over voeding bij ziekte - dat is het doel van een nieuwe… https://t.co/ctBxQuSd0X

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief!

Elke 6-8 weken verschijnt onze digitale nieuwsbrief.

Bekijk hier de laatste nieuwsbrief

Uw persoonsgegevens worden conform onze Privacy- en Cookieverklaring verwerkt. Uitschrijven kan onderaan iedere nieuwsbrief die u van ons ontvangt.