Medicijngebruik & Voeding - PanDeMics

Interactie tussen medicijnen en voedingsstatus

Medicijnen kunnen allerlei bijwerkingen hebben, van slaperigheid tot een verminderde opname van voedingsstoffen. Zeker bij ouderen die meerdere pillen per dag slikken, kan dit leiden tot tekorten aan vitamines en mineralen en tot ondervoeding. In het project Polyfarmacy and Deficiencies of Micronutrients (PanDeMics) bestuderen specialisten van Ziekenhuis Gelderse Vallei en Wageningen University & Research de wisselwerking tussen medicijngebruik en voedingsstatus. Met de inzichten die dit oplevert, kunnen artsen, apothekers en diëtisten knelpunten sneller herkennen en aanpakken.


Bijwerkingen van medicijngebruik zijn in de Europese Unie verantwoordelijk voor 197 duizend doden per jaar (EC, memo 08.782). Vooral ouderen lopen risico, omdat zij naar verhouding relatief veel medicijnen gebruiken. Maar liefst 45% van de 75-plussers die de apotheek bezoekt, gebruikt langere tijd achtereen vijf of meer verschillende medicijnen (SFK)

De gemiddelde 70-plusser loopt een verhoogd risico op een tekort aan de vitamines D en B,12, en magnesium. Medicijngebruik doet hier nog eens een schepje bovenop. Een tekort aan vitamines en mineralen door medicijngebruik wordt door arts en apotheker vaak niet herkend. Zij wijten de klachten aan de aandoeningen waar mensen al mee kampen, of zien ze als onderdeel van het normale verouderingsproces. Ook in geneesmiddelenonderzoek is weinig aandacht voor voeding en deficiënties.

Onderzoeksopzet

Het verband tussen medicijngebruik en voedingsstatus stond centraal in PanDeMics (2011-2018). In het onderzoek zijn gegevens geanalyseerd over geneesmiddelgebruik en bloedwaardes van vitamine D, B12, natrium en magnesium van geriatrische patiënten die de polikliniek in Ede bezochten. Polyfarmacie - het gebruik van meerdere medicijnen naast elkaar - komt in deze groep veel voor. Er ligt ook een voorstel om het effect van vitamine D-supplementen op het gehalte aan medicijnen in het bloed te onderzoeken. Er zijn aanwijzingen dat sommige supplementen een daling in de bloedspiegel van medicijnen teweeg kunnen brengen.

PanDeMics is een initiatief van de afdeling Geriatrie van Ziekenhuis Gelderse Vallei en de afdeling Humane Voeding van Wageningen University & Research, uitgevoerd via Alliantie Voeding in de Zorg. Klinisch geriater André Janse, professor Renger Witkamp, voedingswetenschapper Elske Brouwer-Brolsma en promovendus Wout van Orten-Luiten vormen de kern  van het onderzoeksteam.

Resultaten

De onderzoekers hebben inmiddels diverse papers gepubliceerd over de interactie tussen geneesmiddelen en voeding bij ouderen in het algemeen, waaronder het effect op vitamine D-status. Van de mensen die vitamine D-supplementen gebruiken blijkt een flink percentage nog steeds te kampen met vitamine-D-deficiëntie. Van de deelnemers had 17% een bloedwaarde lager dan 50 nmol/liter, 49% zat onder de 75 nmol/liter.  Publicaties over medicijngebruik en magnesium, vitamine B12 en natrium zijn onderweg. Ook is er aandacht voor of medicijngebruik een maat kan zijn voor de kans op ondervoeding en overlijden.

Media & Publicaties

Type

Overige

Bron

uit Libelle 18-2019

Auteur(s)

tekst Margriet Zuidgeest-Prikken

Verschijningsdatum

April 2019

Type

Vakmedia

Bron

Food for the Aging Population 2 ed Duxford, United Kingdom: Woodhead Publishing, Elsevier; 2016. Chapter 10, p. 203-22.

Auteur(s)

Raats MM, de Groot CPGM, van Asselt D

Verschijningsdatum

November 2016

Type

Wetenschappelijke publicatie

Bron

Clinical Nutrition, 6dec2018

Auteur(s)

van Orten-Luiten ABC, Janse A, Verspoor E, Brouwer-Brolsma EM, Witkamp RF

Verschijningsdatum

December 2018

Contactpersoon

Wout van Orten-Luiten, promovendus

Neem contact op

Team

Prof. Renger Witkamp (WUR); Wout van Orten-Luiten, promovendus (WUR); André Janse, klinisch geriater (ZGV); Elske Brouwer-Brolsma, onderzoeker (WUR);

RT @dietistenZGV: Op 1 juni as gaat onze collega Nancy Janssen meewerken aan #kookworkshop met tv-kok @ramonbrugman tijden het #ONEfestival
RT @Voedingenkanker: Het moeilijker eten bij kanker kan gevolgen hebben voor het dagelijks leven. Herkenbaar? #IKNL is op zoek naar uw erva…
RT @GelderseVallei: Kom jij donderdag 23 mei tussen 12.00 – 14.00 uur naar de inloopbijeenkomst over #artrose? Je kunt een fitheidstest doe…

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief!

Elke 6-8 weken verschijnt onze digitale nieuwsbrief.

Bekijk hier de laatste nieuwsbrief

Uw persoonsgegevens worden conform onze Privacy- en Cookieverklaring verwerkt. Uitschrijven kan onderaan iedere nieuwsbrief die u van ons ontvangt.