Oncologie en voeding

Aandacht voor leefstijl: als preventie én tijdens behandeling en herstel.

Voeding en leefstijl spelen een belangrijke rol in de preventie van kanker én tijdens de behandeling en herstel van kanker. Experts van Ziekenhuis Gelderse Vallei en Wageningen University & Research werken al meer dan 20 jaar in samen op het thema voeding en kanker. Via de samenwerking met Rijnstate wordt het onderzoeksgebied verder versterkt. Aandacht voor preventie is essentieel. Overgewicht is geassocieerd met twaalf soorten kanker zoals darm-, alvleesklier-, borst- en baarmoederkanker. Tijdens en na behandeling kan aandacht voor voeding en leefstijl de gezondheid bevorderen.


In onze projecten is veel aandacht voor bijvoorbeeld reuk- en smaakveranderingen, lichaamssamenstelling en voedingsadvies op maat.

Wetenschappelijke kennis wordt breed beschikbaar gemaakt. Op de website Voeding en Kanker Info geven experts antwoorden aan patiënten op basis van de wetenschap. De site is gerealiseerd met een KWF / Alpe D’Huzes investering. Ziekenhuis Gelderse Vallei, Rijnstate en het Slingeland Ziekenhuis werken samen in ARTZ verband. Zo wordt de kennis en ervaring regionaal verspreid.

Projecten en resultaten

Borstkanker

Chemotherapie en lichaamssamenstelling - COBRA-studie (2013-2017)
Eén van de mogelijke bijwerkingen van chemotherapie bij borstkanker is een veranderende lichaamssamenstelling met gezondheidsrisico’s als gevolg. In de COBRA-studie, uitgevoerd o.l.v hoogleraar Ellen Kampman, zijn veranderingen in de hoeveelheid vet- en spierweefsel van vrouwen met borstkanker tijdens en na chemotherapie onderzocht. Bij de COBRA-studie waren ziekenhuizen door heel Nederland betrokken. De studie werd gefinancierd door KWF Kankerbestrijding en Alpe d’HuZes. 
De voorlopige resultaten zijn gepubliceerd in diverse artikelen en een proefschrift van Wageningen University & Research:

Gecombineerde leefstijlinterventie
In samenwerking met Rijnstate heeft een studententeam van WUR een systematic review gedaan over gecombineerde voedings- en beweeginterventies in borstkankerpatiënten voor, tijdens en na chemotherapie.

Borstkanker en wondgenezing
Arts Marjoes Zandbergen en onderzoekster Dieuwertje Kok doen onderzoek naar de concentraties van vitamine D in het bloed én het borstweefsel van vrouwen met borstkanker. Zij onderzoeken in hoeverre deze concentraties samenhangen met wondgenezing na een borstamputatie.
Er zijn aanwijzingen dat concentraties van vitamine D in het bloed geassocieerd zijn met de prognose van borstkankerpatiënten. Ook voor de wondgenezing en botgezondheid lijkt een adequate vitamine D status gunstig.

Darmkanker

Voeding, leefstijl en ziekteverloop - COLON-studie (2011 – 2021)
In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 13.000 mensen de diagnose dikkedarmkanker. De COLON-studie, olv hoogleraar Ellen Kampman, onderzoekt de invloed van voeding en leefstijl op de behandeluitkomsten, overlevingskans en kwaliteit van leven van dikkedarmkankerpatiënten. Ruim 2000 patiënten, afkomstig uit ziekenhuizen door heel Nederland, worden 5 jaar lang gevolgd. Diverse resultaten zijn al gepubliceerd:

Reuk- en smaakverandering
Als deelproject binnen de COLON-studie onderzoekt PhD Elbrich Postma de invloed van de behandeling van dikkedarmkanker op het reuk- en smaakvermogen van patiënten (VERS-studie). Ook kijkt ze of veranderingen in reuk- en smaakvermogen invloed hebben op voedselvoorkeuren en eetgedrag. Dit onderzoek maakte deel uit van een project in samenwerking met de HungerNdThirst stichting naar reuk- en smaakveranderingen bij oncologiepatiënten. Het project werd gefinancierd door de Wetenschapswinkel van de WUR.

Darmbacteriën
In een ander COLON-deelproject, gecoördineerd door onderzoekster Dieuwertje Kok en MDL arts Dirk-Jan Bac, wordt onderzocht in hoeverre veranderingen optreden in de samenstelling van de darmbacteriën tijdens de behandeling van darmkanker (CHEMI-studie).

Voedingsadvies op maat
De Alliantie Voeding en Purpose hebben samen een patient journey voeding bij darmkanker ontwikkeld. Hiermee zijn de wensen van de patiënten tav voedingszorg tijdens en na behandeling in kaart gebracht.  Daarnaast is, onder leiding van Jeanne de Vries en Ben Witteman de toepassing van de Eetscore in de zorgpraktijk onderzocht bij patiënten die gescreend werden op darmkanker.

Lichaamssamenstelling
Spierafbraak bij kankerpatiënten is een onderschat probleem. Het is in deze groep verantwoordelijk voor 20% van de sterfgevallen en heeft een grote impact op de kwaliteit van leven. Het project ‘What moves wasting muscle’ onderzoekt hoe spierafbraak bij kankerpatiënten precies ontstaat en wat eraan te doen is. Meer lezen >>>>

Slokdarmkanker

Uit onderzoek van Nicole de Roos en MDL-arts Dirk Jan Bac in Ziekenhuis Gelderse Vallei bleek dat de voedingsstatus en het fysiek functioneren van mensen afneemt tijdens de behandeling met chemo- en radiotherapie. Onderzoekers geven aan dat vervolgonderzoek naar de langetermijneffecten van deze behandeling wenselijk is.

Media & Publicaties

Type

Wetenschappelijke publicatie

Bron

Supportive Care in Cancer (2019). - ISSN 0941-4355

Auteur(s)

van den Berg MMGA, Kok DE, Visser M, de Vries JHM, de Kruif JTCM, de Vries Y, Posthuma L, Sommeijer DW, Timmer-Bonte A, Los M, van Laarhoven HWM, Kampman E en Winkels RM

Verschijningsdatum

Juli 2019

Type

Wetenschappelijke publicatie

Bron

Nutrition and Cancer. Vol 71, 2019 - Issue 5

Auteur(s)

Kok DE, van den Berg MMGA, Posthuma L, van ’t Erve I, van Duijnhoven FJB, de Roos WK, Grosfeld S, Los M, Sommeijer DW, van Laarhoven HWM, Winkels RM en Kampman E

Verschijningsdatum

April 2019

Type

Wetenschappelijke publicatie

Bron

Breast Cancer Research and Treatment. Jan 2019, Vol 173, Issue 2, pp 475–481

Auteur(s)

van den Berg MMGA, Kok DE, Posthuma L, Kamps L, Kelfkens CS, Buist N, Geenen M, Haringhuizen A, Heijns JB, van Lieshout RHMA, Los M, Sommeijer DW, Timmer-Bonte JNH, de Kruif AThCM, van Laarhoven HWM, Kampman E en Winkels RM

Verschijningsdatum

Januari 2019

Contactpersoon

Prof. Ellen Kampman (WUR)

Neem contact op

Team

Prof. Ellen Kampman (WUR), Flip Kruyt, chirurg (ZGV), Dr. Ernst-Jan Spillenaar Bilgen, chirurg (Rijnstate), Marjoes Zandbergen, plastisch chirurg (ZGV), Dr. Fränzel van Duijnhoven (WUR), Dr. Dieuwertje Kok (WUR), Prof. Wim van Harten (Rijnstate), Dr. Dirk Jan Bac, MDL-arts (ZGV)

Subsidie





Partners







Hoogleraar Ben Witteman @WUR brengt zijn kennis graag in de praktijk. In deze podcast vertelt hij over prikkelbarm… https://t.co/ywRmxAbGun
Arts-assistent Carlijn Lamers van @GelderseVallei én promovendus aan @WUR onderzoekt invloed van het lopen van de V… https://t.co/niLfwWTM3z

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief!

Elke 6-8 weken verschijnt onze digitale nieuwsbrief.

Bekijk hier de laatste nieuwsbrief

Uw persoonsgegevens worden conform onze Privacy- en Cookieverklaring verwerkt. Uitschrijven kan onderaan iedere nieuwsbrief die u van ons ontvangt.