Voed je Beter

Interventiestudies bij mensen met hart- en vaatziekten en/of diabetes op basis van de Richtlijnen Goede Voeding

Leefstijl, waaronder voeding, speelt een belangrijke rol in het voorkomen van hart- en vaatziekten en diabetes. Maar welk voedingsadvies kunnen we geven aan mensen die al hart- en vaatziekten of diabetes hebben? Daarover is nog weinig bekend. De Voed je Beter studies onderzoeken het effect van de Richtlijnen Goede Voeding bij mensen die onder behandeling zijn voor hart- en vaatziekten of diabetes. De onderzoeksresultaten kunnen worden gebruikt als onderbouwing voor voedingsadviezen. Verder wordt onderzocht hoe je in de zorgketen voedingsadviezen het best kunt inzetten.


Hart- en vaatziekten behoren tot de meest voorkomende chronische ziekten: 1.6 miljoen mensen in Nederland lijden eraan. Daarnaast zijn er ruim 1 miljoen mensen met diabetes die een hoog risico lopen op het krijgen van hart- en vaatziekten. Hart- en vaatziekten zorgen voor onder meer vervroegde sterfte en een verlies aan gezonde levensjaren. De behandeling bestaat vooral uit medicatie, zoals bloeddrukverlagers, en operaties. Over de effecten van de inzet van leefstijl tijdens de behandeling is nog weinig bekend1. Wel is onderzocht wat de invloed van leefstijl is op het voorkómen van hart- en vaatziekten: stoppen met roken, een gezond gewicht, regelmatige beweging en een gezond voedingspatroon zijn gunstig om hart- en vaatziekten te voorkomen2. De Voed je Beter studie combineert een interventiestudie naar het effect van voeding tijdens de behandeling met het in kaart brengen van het huidige zorgpad. Zo wordt een basis gelegd om de onderzoeksresultaten daadwerkelijk te integreren in de zorgpraktijk.

Als promovendi werken Ilse Evers en Iris van Damme in de Voed je Beter studies nauw samen met internisten Remy Bemelmans (ZGV) en Marcel Hovens (Rijnstate) en diëtistenpraktijken in de regio. Het onderzoek wordt begeleid door Marianne Geleijnse, hoogleraar Voeding en Hart- en Vaatziekten (WUR) en Renate Winkels, senior onderzoeker Voeding en Ziekte (WUR).

Voed je Beter is onderdeel van de onderzoekslijn Hart- en vaatziekten van Alliantie Voeding in de Zorg. Met Voed je Beter werkt de Alliantie Voeding in de Zorg aan de ambities van het Nationaal Preventieakkoord om onderbouwing te leveren voor voedingsadvies bij mensen met chronische ziekten en als onderdeel van de behandeling het ziekenhuis. Voed je Beter wordt gefinancierd door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Er is nauwe samenwerking met het onderzoek binnen de Regio Deal Foodvalley en vervolgstudies van dit project zullen daaraan worden verbonden.


Het zorgpad in kaart

Om voedingsadviezen toepasbaar te maken in de zorgpraktijk is het belangrijk om de samenwerking en overdracht van deze adviezen goed te organiseren. Daarom brengt Voed je Beter het Zorgpad van mensen met hart- en vaatziekten in kaart. Krijgen deze patiënten op dit moment voedingsadvies? En zo ja, op welk moment en van wie? Wat is de rol van de diverse zorgprofessionals hierin? In focusgroepen met zorgverleners in 1e en 2e lijn uit de regio, zijnde; praktijkondersteuners, huisartsen, verpleegkundigen, cardiologen en internisten, wordt gezocht naar antwoorden op deze vragen. Na de gescheiden focusgroepen worden de 1e en 2e lijn in één focusgroep samengebracht. Wederzijdse verwachtingen over het bevorderen van een gezond voedingspatroon worden besproken. Op deze manier wordt nagedacht over een goede manier van verwijzingen binnen het zorgpad. Verder worden inzichten opgehaald over het inzetten van tools om de voedingsadviezen bespreekbaar te maken. Mede met Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen zal de ervaring van vooroplopende ziekenhuizen in preventie, signaleren en verwijzen worden gedeeld.


Voedingsinterventie

In 2021 is in Rijnstate en Ziekenhuis Gelderse Vallei de inclusie voor Voed je Beter – Hart- en vaatziekten gestart: een gerandomiseerde voedingsinterventiestudie met een controlegroep. In de studie worden 144 mensen met de diagnose hart- en vaatziekten en onder behandeling van een internist een jaar gevolgd. De controlegroep ontvangt de reguliere zorg. De interventiegroep krijgt daarnaast ook coaching om gezonder te gaan eten van een diëtist in de eerste lijn. Met de ‘small change approach’ - een methode om met kleine stapjes verandering te realiseren – worden patiënten gemotiveerd om meer volgens de Richtlijnen Goede Voeding te gaan eten.

Uitkomstmaten zijn o.a. het effect van de verbeterde voeding op het risico op het terugkeren van een vasculair event, het ziektebeloop en de kwaliteit van leven. Ook worden klinische uitkomsten meegenomen, zoals bloeddruk en cholesterol. Verder worden veranderingen in andere leefstijlfactoren, zoals beweging en roken nagevraagd. Ook de small change approach wordt geëvalueerd: wat werkt wel en wat werkt niet om voedingsadvies op maat te geven.

In 2022 is ook het Voed je Beter – Diabetes onderzoek gestart. Dit onderzoek is vergelijkbaar van opzet, maar kijkt specifiek naar het effect van gezonde voeding bij mensen met diabetes.


Referenties:

  1. Witkamp, R., et al., Kennissynthese voeding als behandeling van chronische ziekten. Den Haag: ZonMW, 2017.
  2. Aggarwal, M., B. Aggarwal, and J. Rao, Integrative medicine for cardiovascular disease and prevention. Medical Clinics, 2017. 101(5): p. 895-923.

Media & Publicaties

Type

Vakmedia

Bron

Resource WUR

Auteur(s)

Schreeven, S.

Korte toelichting

Onderzoekers kijken of voedingsvezels mensen met diabetes fysiek en mentaal gezonder maken.

Verschijningsdatum

Januari 2023

Type

Film

Bron

Omroep Gelderland

Korte toelichting

De werving van onze Voed Je Beter – diabetes type 2 interventie studie loopt! Iris van Damme legde aan Omroep Gelderland uit wat zij precies onderzoekt en waarom meedoen leuk en belangrijk is. Lees hier meer over deelname: https://www.alliantievoeding.nl/nl/projecten/voed-je-beter 

Verschijningsdatum

Januari 2023

Type

Overige

Bron

Omroep Gelderland

Auteur(s)

Loeven, M.

Verschijningsdatum

Januari 2023

Contactpersoon

Ilse Evers, praktijkonderzoeker Alliantie Voeding in de Zorg/promovendus (WUR)

Neem contact op

Team

O.a.: Ilse Evers, promovendus Alliantie Voeding in de Zorg/ promovendus (WUR); Iris van Damme, promovendus Alliantie Voeding in de Zorg/ promovendus (WUR); Tessa de Smit, praktijkonderzoeker Alliantie Voeding in de Zorg, diëtist Ziekenhuis Gelderse Vallei; Menrike Menkveld-Beukers (Alliantie Voeding in de Zorg), Prof. Dr. Marianne Geleijnse (WUR); Dr. Renate Winkels (WUR); internist Dr. Remy Bemelmans (Ziekenhuis Gelderse Vallei); internist Dr. Marcel Hovens (Rijnstate); internist Dr. Tom van Loenhout (AVZ/ Ziekenhuis Gelderse Vallei))
Samen met HAGV, Onze Huisartsen, diëtisten uit 1e lijn (regio Ede en Arnhem), Dr. Willemieke Kroeze (Christelijke Hogeschool Ede) en Dr. Bob Mulder (WUR).

Subsidie


Partners




#wereldkankerdag | Vandaag deelt @GelderseVallei een extra speciale traktatie uit aan patiënten en medewerkers: lim… https://t.co/ksQJ5XXzjB
#samenwerken | Samen met negen andere partners werken we samen binnen Coalitie Preventie Regio Foodvalley voor een… https://t.co/8SQc2n9fVu
#Lustrum | ‘We kijken samen hoe we data en kennis gericht kunnen inzetten: welke interventie, waar en voor wie kunn… https://t.co/7tqKVdnapa

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief!

Elke 6-8 weken verschijnt onze digitale nieuwsbrief.

Bekijk hier de laatste nieuwsbrief

Uw persoonsgegevens worden conform onze Privacy- en Cookieverklaring verwerkt. Uitschrijven kan onderaan iedere nieuwsbrief die u van ons ontvangt.