02 NOVEMBER 2026

Vier jaar Verbeterdoel Ondervoeding: IGJ publiceert Rode draad

Ondervoeding is niet altijd zichtbaar en kan grote gevolgen hebben voor de gezondheid en het herstel van patiënten. Hoe kunnen ziekenhuizen ondervoeding tijdig herkennen en de voedingszorg verbeteren, vóór, tijdens en na een opname? De nieuwe publicatie Rode draad van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) biedt zorgprofessionals inspiratie om verder met het thema ondervoeding aan de slag te gaan.

Leren van elkaar

De publicatie bundelt ervaringen, successen en aandachtspunten uit de online inspiratiesessie die de IGJ op 5 oktober 2026 organiseerde bij het verbeterdoel Ondervoeding. Meer dan honderd deelnemers uit ziekenhuizen en andere organisaties deden inzichten op over tijdige screening, passende behandeling, duidelijke verantwoordelijkheden en samenwerking tussen zorgprofessionals. De bijeenkomst liet zien dat er al veel gebeurt, maar dat er ook kansen zijn om de voedingszorg verder te verbeteren.

Verbeteren in de hele zorgketen

Met het verbeterdoel Ondervoeding heeft de IGJ de afgelopen vier jaar ziekenhuizen gestimuleerd om ondervoeding tijdig te herkennen en goed te behandelen. Dat begint bij screening, indien nodig gevolgd door diagnose, maar vraagt ook om een behandelplan dat aansluit bij de patiënt en om goede afspraken over wie waarvoor verantwoordelijk is. Prof. Koen Joosten presenteerde namens Kenniscentrum Ondervoeding de landelijke ontwikkelingen en aandachtspunten voor de toekomst. Zijn slides vatten bovendien de data samen die door de IGJ zijn opgehaald bij de Nederlandse ziekenhuizen. Preoperatieve screening en een zorgvuldige overdracht naar bijvoorbeeld de huisarts of diëtist helpt om de voedingszorg na ontslag voort te zetten. Deze laatste punten kunnen, net als duidelijke behandeldoelen, beter.

Twee voorbeelden uit de praktijk lieten zien hoe ziekenhuizen effectief te werk kunnen gaan door duidelijke afspraken te maken over verantwoordelijkheden (wie voert de screening uit?), afstemming van doelgroepen op de juiste screeningsinstrumenten, en de vervolgstappen (van adviezen over voedingsaanpassingen tot doorverwijzing naar diëtist).

De publicatie ‘Rode draad’ biedt aanknopingspunten om de eigen werkwijze tegen het licht te houden. Het Kenniscentrum Ondervoeding is lid van de werkgroep voor het verbeterdoel Ondervoeding, de resultaten van 2025 staan in het rapport van de IGJ. De komende jaren is het van belang om ondervoeding in beeld te houden bij het eind van de periode als verbeterdoel.

Zelf aan de slag?

Het Kenniscentrum Ondervoeding, een programma van Alliantie Voeding in de Zorg, stelt materialen beschikbaar om ondervoeding bespreekbaar te maken. Zoals de infographics Voedingszorg voor verpleegkundigen en Goed eten bij ziekte voor patiënten. De actualisatie van Voedingsconcepten voor patiënten in ziekenhuizen biedt aan organisaties een praktisch kader om de eigen voedingszorg te evalueren, verbeterpunten te identificeren en gericht stappen te zetten naar een goed voedingsaanbod.

In de Week Tegen Ondervoeding van 9-13 november 2026, kunnen ziekenhuizen en zorginstellingen intern extra aandacht geven aan dit onderwerp.