07 OKTOBER 2026

Van voedingsbehoefte tot duurzaamheid: zestien succesfactoren voor goede voedingszorg

Een aantrekkelijke en goede maaltijd tijdens verblijf in het ziekenhuis is belangrijk en draagt bij aan kwaliteit van leven en herstel. Hoe richt je de voedingszorg zo in dat deze blijft aansluiten op de toenemende aandacht voor duurzaamheid, nieuwe inzichten en de brede praktijkervaring? Het nieuwe rapport Succesfactoren voedingsconcepten voor patiënten in ziekenhuizen vertaalt de actuele inzichten naar zestien succesfactoren voor goede en duurzame voedingszorg.

Voor de actualisatie vormde het rapport Voedingsconcepten in Nederlandse ziekenhuizen (Kenniscentrum Ondervoeding, 2016) de basis. Het gaf destijds inzicht in de inrichting van voedingsconcepten in Nederlandse ziekenhuizen en benoemde belangrijke verbeterpunten.

Via onderzoek en monitoring in het programma Goede Zorg Proef Je is kennis opgedaan over implementatie en haalbaarheid van de succesfactoren. Daarbij zijn nieuwe richtlijnen, zoals ESPEN Hospital Nutrition en inzichten over behoeften en wensen van patiënten en duurzaamheid meegenomen in de actualisatie. Voor patiëntenvoeding is het uitgangspunt optimale voeding ter ondersteuning van herstel en behoud van de voedingsstatus, waarbij de Richtlijnen Goede Voeding worden gevolgd waar dat passend en medisch verantwoord is. Het tegengaan van voedselverspilling en duurzame inkoop zijn onderdeel geworden en in de actualisatie zijn de succesfactoren concreter en SMART geformuleerd, zodat ze beter toepasbaar zijn in de praktijk en gebruikt kunnen worden voor monitoring.

Wetenschap en praktijk

De actualisatie is gebaseerd op een combinatie van practice-based evidence, actuele richtlijnen en wetenschappelijke literatuur. Daarnaast zijn ze besproken tijdens een expertsessie en in meerdere feedbackrondes met professionals uit de voedingszorg. Zo zijn inzichten en ervaringen uit zowel wetenschap als praktijk meegenomen, evenals actuele kansen en knelpunten en sluiten ze aan op de ontwikkelingen. “De nieuwe succesfactoren brengen deze basis van 2016 naar het heden en ondersteunen de verdere transitie naar toekomstbestendige patiënten voeding. Het rapport biedt daarmee niet alleen een geactualiseerde set succesfactoren, maar vooral een gezamenlijk kader voor ziekenhuizen om goede voedingszorg verder te ontwikkelen”, duidt dr. Gerda Pot, programmacoördinator Alliantie Voeding in de Zorg.

Van succesfactoren naar betere voedingszorg

De herziene succesfactoren vormen de nieuwe basis voor materialen en monitoring binnen het landelijke programma Goede Zorg Proef Je® van de Alliantie Voeding in de Zorg. Ze bieden ziekenhuizen een praktisch kader om de eigen voedingszorg te evalueren, verbeterpunten te identificeren en gericht stappen te zetten naar een gezond, aantrekkelijk en duurzaam voedingsaanbod.