29 AUGUSTUS 2018

Gewichtsverlies bij kankerpatiënten

Welke fundamentele processen liggen aan de basis van gewichtsverlies door kanker? Rogier Plas onderzoekt dit als promovendus aan Wageningen University & Research. Het terugdringen van gewichtsverlies is belangrijk voor de overleving en kwaliteit van leven van kankerpatiënten.

Gewichtsverlies bij kankerpatiënten

Gewichtsverlies (cachexie) is een multifactorieel syndroom als gevolg van een vergevorderde ziekte. Cachexie vermindert de kwaliteit van leven van  patiënten. Naar schatting is circa 20% van de sterfgevallen aan kanker gerelateerd aan cachexie. ‘Toch is het een onderbelicht fenomeen,’ vertelt Plas. ‘Met dit promotieonderzoek willen we meer zicht krijgen op de fundamentele processen die ten grondslag liggen aan gewichtsverlies door kanker.’

Onderliggende oorzaken in beeld brengen
Het onderzoek wordt uitgevoerd bij patiënten met dikkedarmkanker in Ziekenhuis Gelderse Vallei. ‘We hebben twee geïntegreerde onderzoekslijnen gedefinieerd,’ legt Plas uit. ‘De retrospectieve onderzoekslijn richt zich op de relatie tussen de lichaamssamenstelling en bijwerkingen als gevolg van chemotherapie. Daarnaast vergelijken we in de translationele onderzoekslijn spierfunctie en genexpressie bij kanker tussen muizen en mensen,’ vult Plas aan. ‘Voor het humane deel van dit onderzoek nemen we tijdens de operatie biopten van spier- en vetweefsel. Hiermee hopen we de onderliggende processen die een rol spelen bij gewichtsverlies als gevolg van (darm)kanker aan het licht te brengen. Voor het retrospectieve deel hebben we nauw samengewerkt met Annebeth Haringhuizen, internist in Ziekenhuis Gelderse Vallei. De translationele onderzoekslijn is in samenwerking met de afdeling chirurgie en anesthesiologie van het Edese ziekenhuis.’

Retrospectieve onderzoekslijn
Geneesmiddelen die voor de chemotherapie worden gebruikt, zijn ofwel vetoplosbaar ofwel wateroplosbaar. Daardoor kan de chemotherapie zich anders verdelen over de vetmassa en de meer waterige massa (spieren en organen) van de patiënt. Hierdoor kunnen lokaal te hoge of juist te lage concentraties ontstaan, wat tot bijwerkingen kan leiden of juist tot een te lage effectiviteit. Veranderingen in spiermassa kunnen mogelijk dus invloed hebben op  het effect van de chemotherapie. De retrospectieve onderzoekslijn onderzocht de relatie tussen lichaamssamenstelling en de effecten van chemotherapie. De lichaamssamenstelling is bepaald op basis van de CT-scans die zijn gemaakt voor de diagnose van de tumoren. Uit patiëntendossiers is  informatie over de bijwerkingen verzameld. Het onderzoek heeft uitgewezen dat niet de absolute hoeveelheid vet of spier een rol speelt, maar dat patiënten met meer vet in de spier wel meer last hebben van bijwerkingen van de chemotherapie. Lees meer hierover in de wetenschappelijke publicatie in het tijdschrift JCSM Clinical Reports.

Translationele onderzoekslijn
De translationele onderzoekslijn vergelijkt genexpressie bij spiermassaverlies door kanker bij muizen en mensen. Gewichtsverlies bij kanker ontstaat vaak door een combinatie van verminderde  voedselinname en een toename van het energieverbruik. Goede voeding is dan ook een belangrijk onderdeel van het behandelingsprogramma van kankerpatiënten.  
In onderzoeken met voedingsinterventies wordt vaak een muismodel gebruikt. Om de resultaten van muisstudies te kunnen vertalen naar de mens moeten de moleculaire processen die verlies in spiermassa beïnvloeden goed gedefinieerd zijn. Idealiter zijn deze processen hetzelfde bij muizen als bij mensen. Om de moleculaire processen te definiëren kijken we voornamelijk naar genexpressie in de spier. Dit doen we door tijdens de operatie waarbij de tumor wordt verwijderd biopten te nemen van de rechte buikspieren van dikkedarmkankerpatiënten. Deze biopten worden vergeleken met biopten van (relatief) gezonde patiënten die een lichte operatie in de buik ondergaan, zoals bijvoorbeeld liesbreukpatiënten.



RT @Voedingenkanker: Kanker brengt vaak voedingsklachten met zich mee. Herkenbaar? We zoeken nog deelnemers: Help mee aan het onderzoek van…
@WUR @Keuzegids Gefeliciteerd met dit prachtige resultaat!
Jouw ervaring delen op VoedingNL 2019? Ding mee naar de Young Professional Award (<35jaar) of dien een poster in… https://t.co/s4YrwNQ7rC

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief!

Elke 6-8 weken verschijnt onze digitale nieuwsbrief.

Bekijk hier de laatste nieuwsbrief

Uw persoonsgegevens worden conform onze Privacy- en Cookieverklaring verwerkt. Uitschrijven kan onderaan iedere nieuwsbrief die u van ons ontvangt.