Gericht op gezondheidswinst
Gericht op gezondheidswinst
03 MAART 2026
Eetgedrag wordt bepaald door bewuste én onbewuste keuzes. Zeker het thema eiwittransitie vraagt om een gerichte aandacht in de zorgpraktijk. Hoe bewegen we richting meer plantaardige eiwitten, welke kennis en vaardigheden hebben voedingsassistenten nodig, wat werkt aan directe communicatie én hoe borgen we de medische haalbaarheid voor patiënten? Door samenwerking met de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) in het project “(On)Bewust Beter met Voeding” verbinden we deze vragen aan het netwerk en de vraagstukken van Goede Zorg Proef Je. Met de praktijk, experts en partnerorganisaties ontwikkelen we kennis en tools voor zorginstellingen om bewustwording te vergroten en te versterken dat (on)bewust de betere keuze wordt gemaakt.
In de Green Deal Duurzame Zorg 3.0 is de ambitie dat voor medewerkers en bezoekers in 2030 het voedingspatroon verschuift naar 40% dierlijk en 60% plantaardige eiwitten en voor patiënten conform medische haalbaarheid. Hoe kunnen we een verschuiving maken, zonder in te leveren op volwaardige eiwitinname, smaak en beleving van eten en drinken? Patiënten hebben vaak een kleinere eetlust, terwijl mensen die ziek of herstellende zijn juist een hogere eiwitbehoefte hebben. Bovendien hebben plantaardige eiwitten vaker een beperkt aminozuurprofiel.
Met een tiental experts wordt een kennissynthese uitgevoerd naar de specifieke eiwitbehoeften en -inname en de mogelijkheden van meer plantaardige eiwitten en volwaardige voeding voor patiënten. Dr Janneke van Wijngaarden, voedingskundig expert in dit project, coördineert het traject en licht toe: “Op basis van de inzichten en de expertises doen we aanbevelingen over wat er medisch verantwoord mogelijk is op het gebied van de eiwittransitie bij patiënten. Het expertpanel wordt voorgezeten door Prof. Dr. Arthur van Zanten van Ziekenhuis Gelderse Vallei, Wageningen Universiteit en NESPEN. De leden brengen brede deskundigheid in van medische behandeling, spierverlies en -opbouw, diëtetiek en voedingswetenschap. De kennis zetten we om naar praktische handvatten. Wat kan en waar moet je rekening mee houden voor duurzaam herstel en duurzame zorg en bij welke groepen patiënten moet je extra opletten.”
Het project heeft veel aandacht voor het tot stand komen van de betere voedingskeuze van patiënten. Gezonde opties aanbieden betekent niet automatisch dat mensen daar voor kiezen. In het netwerk van Goede Zorg Proef Je halen we op wat goed werkt en wat niet, en wat ziekenhuizen en revalidatiecentra nodig hebben om richting 60% plantaardige eiwitten te bewegen. In een samenhangende aanpak worden diëtisten, voedingsassistenten, facilitair medewerkers, duurzaamheid coördinatoren, communicatieadviseurs en artsen betrokken.
Verschillende zorgorganisaties doen, als onderdeel van Milieuthermometer Zorg en de monitoring van Goede Zorg Proef Je, praktijkonderzoek naar recepturen van patiëntmaaltijden met minimaal 60% plantaardige eiwitten. Er wordt gekeken naar een compleet aminozuurprofiel, het combineren van verschillende eiwitbronnen, waardering van de maaltijd en hoeveel patiënten daadwerkelijk opeten. We vertalen vervolgens kennis en praktijkervaring naar toepasbare materialen, zoals scholing voor voedingsassistenten, communicatiematerialen en praktische tools zoals een receptenboekje met eiwitrijke, meer plantaardige opties of informatie voor wachtkamerschermen.
In “(on)Bewust Beter met Voeding” is het werk van de NVZ op verduurzaming en vergroten van bewustzijn verbonden met expertise en materialen van Goede Zorg Proef . Menrike Menkveld-Beukers, directeur Alliantie Voeding in de Zorg onderstreept de kracht van samenwerking: “De netwerken van duurzaamheidscoördinatoren van de NVZ en van Goede Zorg Proef Je zijn betrokken. Ook inzichten uit het eerdere project ‘Duurzame voeding in ziekenhuizen’ van UMC NL en de nauwe afstemming met vele stakeholders vormen bouwstenen voor een samenhangende en zorgvuldige aanpak.”
Onze digitale nieuwsbrief verschijnt regelmatig
