24 NOVEMBER 2025
Het aanbieden van volwaardige goede voeding draagt bij aan herstel na ziekte, vitaliteit en welzijn, een gezonde werkomgeving en maakt de gezonde keuze de makkelijke keuze. Het programma Goede Zorg Proef Je®, een initiatief van Alliantie Voeding in de Zorg, ondersteunt ziekenhuizen en zorginstellingen bij deze transitie met een lerend netwerk, inspiratiesessies, praktijkpilots en een uitgebreide toolkit met kennis en factsheets.
Sinds de start in 2019 groeide het programma Goede Zorg Proef Je® van elf Voorhoedeziekenhuizen tot een landelijke beweging waarin 67 van de 70 ziekenhuizen actief meedoen. Met de 47 ziekenhuizen met bestuurlijk commitment monitoren we de verschuiving naar een gezonder en duurzamer voedingsaanbod.
Ruim 70% van de ziekenhuizen met bestuurlijk commitment voldoet aan de norm voor patiënten. Dit betekent dat het voedingsaanbod in de basis voldoet aan de Richtlijnen Goede Voeding met extra aandacht voor ondervoeding en specifieke diëten. Daarbij is sprake van constructieve afstemming tussen het facilitair bedrijf, diëtetiek en de leveranciers of cateraars. Het ontbreken van een scholingsplan voor voedingsassistenten vormt daarbij de grootste uitdaging om de norm voor patiënten te halen.
Ruim 20% van de ziekenhuizen voldoet aan de norm voor medewerkers en bezoekers. Zij hebben een eetomgeving met voornamelijk betere keuzes (producten uit de Schijf van Vijf en dagkeuzes) in restaurants en in automaten, waarbij gasten verleid worden om gezonde en duurzame keuzes te maken. Om de norm te halen voor medewerkers en bezoekers is de grootste uitdaging het behalen van de eis om een voedingsaanbod te hebben met >80% betere keuzes. Hiermee heeft de zorg de lat voor zichzelf hoog gelegd. Op dit moment heeft 43% van de ziekenhuizen een aanbod met >80% betere keuzes en al 79% een aanbod met 60% betere keuzes!
Infographic ‘Voortgangsmonitoring 2025 in beeld: Dat smaakt naar meer!’
De kracht van Goede Zorg Proef Je® zit in de combinatie van praktijk, beleid en wetenschap, met het landelijke lerend netwerk als kloppend hart. Ziekenhuizen komen elke twee maanden online samen om kennis te delen en ervaringen uit te wisselen. Deelname aan dit netwerk, een gedeelde visie, bestuurlijk commitment en structurele samenwerking met leveranciers en cateraars zijn belangrijke succesfactoren voor duurzame verandering.
Ook buiten de ziekenhuizen wint de beweging terrein. Inmiddels zijn 43 zorginstellingen aangesloten bij het programma. Zorginstellingen kunnen veel leren van ziekenhuizen, maar de diversiteit aan cliënten, woon- en kookvormen vraagt om een eigen aanpak met aandacht voor voedselvaardigheden van medewerkers en cliënten en het creëren van een prettige maaltijdambiance. Om de langdurige zorg te ondersteunen naar een gezonder en duurzamer voedingsaanbod is het project ‘Versnelling Voedseltransitie Langdurige Zorg’ gestart en op vrijdag 28 november is de online kick-off.
Deze week zet de zorgsector haar successen in de spotlight en laat ze patiënten, medewerkers en bezoekers proeven en ervaren wat er is bereikt. Met gezonde proeverijen, een inspiratiesessie over gedragsverandering, een bijeenkomst van het koksnetwerk en een sessie voor de langdurige zorg wordt zichtbaar hoe breed de beweging leeft. Voorzitter van Alliantie Voeding in de Zorg en Neuroloog, dr. P. Maat, bezorgde de eerste dag het ontbijt als symbolische aftrap: “Goede en passende voeding is essentieel voor herstel, vitaliteit en welzijn. Als neuroloog en voorzitter van Alliantie Voeding in de Zorg zie ik dat aandacht voor voeding niet iets extra’s is, maar een essentieel onderdeel van behandeling”.
De beweging naar een goed voedingsaanbod is in volle gang. De sector wil haar voorbeeldfunctie waarmaken, met aandacht voor zowel gezondheid als duurzaamheid. De afgelopen periode is de nadruk daarom steeds meer komen te liggen op de integraliteit van deze twee pijlers. Ook internationaal groeit de belangstelling voor deze Nederlandse aanpak, die laat zien dat structurele verandering mogelijk is. Tegelijkertijd blijven in de komende jaren samenwerking, kennisdeling en ondersteuning met de juiste tools nodig om in alle zorgorganisaties een gezond én duurzaam voedingsaanbod vanzelfsprekend te maken.
Het programma Goede Zorg Proef Je® is een initiatief van Alliantie Voeding in de Zorg, het landelijke expertisecentrum van voeding in de zorg. Goede Zorg Proef Je® ondersteunt ziekenhuizen en zorginstellingen in de transitie naar een gezond en duurzaam voedingsaanbod in ziekenhuizen en zorginstellingen voor patiënt (zorgvrager), medewerker en bezoeker. Het programma wordt uitgevoerd met steun van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en draagt bij aan de realisatie van de landelijke doelen van Samenhangende Preventiestrategie, Nationaal Preventieakkoord, Green Deal Duurzame Zorg 3.0 en Integraal Zorgakkoord. De Goede Zorg Proef Je norm voor ziekenhuizen geeft de minimale eisen weer voor het voedingsbeleid en -aanbod. De norm is ontwikkeld in 2023 door Goede Zorg Proef Je, het Voedingscentrum en experts uit het werkveld.
Meer informatie: www.goedezorgproefje.nl
Onze digitale nieuwsbrief verschijnt regelmatig