Gericht op gezondheidswinst
Gericht op gezondheidswinst
04 MAART 2026
Fotocredits: Guy Ackermans, Wageningen University & Research
De inzichten die tijdens het symposium werden gepresenteerd, bouwen voort op jarenlang onderzoek naar voeding en dikke darmkanker. Kanker treft één op de twee mensen in Nederland, waarbij dikke darmkanker tot de meest voorkomende vormen behoort. Voeding en leefstijl beïnvloeden mogelijk het ontstaan, verloop en herstel van de ziekte, maar veel vragen zijn nog onbeantwoord. Om die vragen te onderzoeken startte Wageningen University & Research in 2010 de COLON-studie (Colorectaal kanker: Observationele, LONgitudinale studie). In deze grootschalige studie worden gegevens verzameld van mensen met dikke darmkanker, waaronder informatie over hun voedings- en leefgewoonten. Inmiddels hebben meer dan 2.000 patiënten deelgenomen. De resultaten vormen de basis voor vervolgonderzoeken die tijdens het symposium werden gepresenteerd.
Ellen Kampman was van 2009 tot 2021 betrokken bij het bestuur van de Alliantie Voeding in de Zorg. In die tijd werden thema’s zoals passend voedingsaanbod en het bespreekbaar maken van voeding tijdens de behandeling opgenomen in het landelijke voedings- en gezondheidsbeleid (Nationaal Preventie Akkoord 2018), zodat voeding structureel onderdeel wordt van de dagelijkse zorg. Zo komen onderzoeksresultaten rechtstreeks op het bord van patiënten en zorgprofessionals. Binnen de Alliantie Voeding in de Zorg wordt wetenschappelijke kennis omgezet in de voedingszorgpraktijk. Kernpartners (Ziekenhuis Gelderse Vallei, Rijnstate, UMC Utrecht en Wageningen University & Research) werken hierbij nauw samen met voedingswetenschappers, artsen en paramedici.
Onderzoek naar voeding en kanker binnen Wageningen Universiteit en de Alliantie Voeding in de Zorg is nu in handen van de teams van drie associate professors met aanvullende expertises: dr. Dieuwertje Kok, medisch bioloog, dr. Franzel van Duijnhoven, epidemioloog en dr. Renate Winkels, voedingswetenschapper. Onder hun leiding worden inzichten uit de COLON-studie direct vertaald naar programma’s die patiënten ondersteunen in hun herstel. Het XtraFit-programma in Ziekenhuis Gelderse Vallei helpt patiënten bijvoorbeeld fitter te worden voor hun operatie én begeleidt hen na afloop bij herstel. In de FITTER-studie wordt onderzocht of extra voedingsvezels bijwerkingen van kankerbehandelingen kunnen verminderen, terwijl de Opvezelen-studie patiënten begeleidt om hun vezelinname te verhogen vóór een darmkankeroperatie. De SoFiT-studie richt zich op leefstijlinterventies om vermoeidheid na behandeling te verminderen.
Kampman: ‘Met voedingstools krijgen patiënten meer regie over hun herstel. En ze helpen diëtisten om gericht advies bespreekbaar te maken. Zo ontstaat een directe koppeling tussen wetenschap, praktische toepassing en persoonlijke begeleiding. Een aanpak die het dagelijks leven van kankerpatiënten verbetert en bijdraagt aan gezondheidswinst.’
Tijdens het symposium werd Kampman benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Haar benoeming onderstreept de impact van het werk dat tijdens het symposium centraal stond. Ze ontving de onderscheiding uit handen van de Wageningse burgemeester Floor Vermeulen, die haar prees als internationaal gerespecteerd onderzoeker die wetenschap weet te verbinden aan de praktijk - een waardevolle combinatie. “U blijft zich afvragen wat de kennis betekent voor mensen die nu leven met kanker,” zei hij, en roemde hij haar talent om complexe inzichten begrijpelijk te maken voor patiënten, zorgverleners, beleidsmakers en het brede publiek.
Kenmerkend voor Kampman is dat ze wetenschappelijk onderzoek altijd koppelt aan vragen uit de samenleving. Dat resulteerde bijvoorbeeld in de oprichting van www.voedingenkankerinfo.nl, een website waar evidence-based adviezen over voeding en kanker vertaald worden naar toegankelijke informatie voor patiënten en hun naasten.
Ook op lokaal niveau zet Kampman praktijkgerichte voedingszorg om in actie. In Ede stond ze aan de wieg van de Toon tuin, een ontmoetingsplek waar mensen die te maken hebben (gehad) met kanker samen tuinieren. Buiten bezig zijn, gezond eten en ervaringen delen vormen volgens haar een waardevolle aanvulling in een moeilijke periode. Het werk van Ellen vormt een belangrijke motor in de ontwikkeling van voedingszorg voor mensen met kanker, zowel regionaal, nationaal als internationaal.
Onze digitale nieuwsbrief verschijnt regelmatig
