16 SEPTEMBER 2022

Interventiestudie rol van gezonde voeding bij diabetes type 2 van start

Voeding en leefstijl hebben grote invloed op diabetes type 2, maar wat de beste aanpak is is onduidelijk. Daarom start Iris van Damme, promovendus aan Wageningen University & Research, een persoonsgerichte interventiestudie die mogelijk wordt gemaakt door Regiodeal Foodvalley. Ze kijkt hierbij verder dan de fysieke effecten van de interventie.

Interventiestudie rol van gezonde voeding bij diabetes type 2 van start

Iris van Damme onderzoekt het effect van gezonde voeding op diabetes type 2

Een gezond eetpatroon heeft een bewezen gunstig effect op ziekteverloop van diabetes type 2. Over het algemeen betekent dit een eetpatroon met minder verzadigd vet, zout, zo weinig mogelijk alcohol en meer onverzadigd vet en vezelrijke koolhydraten. Deze adviezen zijn in lijn met de Richtlijnen Goede Voeding (RGV) zoals die ook voor mensen zonder diabetes gelden. Er is echter nooit onderzocht wat de brede gezondheidseffecten van die RGV zijn voor mensen met diabetes type 2. Zo weten we eigenlijk niet of we hiermee hart- en vaatziekten bij diabetes kunnen voorkomen of wat de langetermijneffecten zijn. Veel studies naar voeding bij diabetes duren kort en het is lastig om verbeteringen in het voedingspatroon vol te houden. Om die redenen onderzoekt Iris van Damme de effecten van een voedingsinterventie op lange termijn. Ze combineert daarbij bestaande kennis over effectieve gedragsveranderingsstrategieën en gezonde voeding voor mensen met diabetes type 2. Het onderzoek is onderdeel van de Voed je Beter-studie, waarin we de effecten onderzoeken van gepersonaliseerd voedingsadvies op de brede gezondheid van patiënten met diabetes en hart- en vaatziekten. Voor hart- en vaatziekten loopt reeds een interventie.

Persoonsgerichte aanpak

Iris zoekt in totaal 156 deelnemers met diabetes type 2, waarvan de helft zes maanden lang persoonsgericht voedingsadvies van een diëtist krijgt naast reguliere zorg. De andere helft blijft de standaard zorg volgen. Hoeveel gesprekken er plaatsvinden en wat deelnemers precies voor adviezen krijgen, hangt af van de persoonlijke behoefte. Die persoonsgerichte aanpak is meteen een belangrijk onderdeel van de studie. Iris: ‘Uit eerder onderzoek blijkt dat persoonsgerichte benadering waarbij je goed luistert naar iemands motivatie en behoefte, kleine stappen zet en persoonlijk doelen opstelt, op lange termijn effectiever is.’

Vezels

In de interventie proberen diëtisten vooral de vezelinname van onderzoeksdeelnemers te verhogen. ‘Als mensen meer vezels gaan eten houden ze zich meer aan de RGV, want vezels zitten in veel gezonde producten. Denk aan fruit, groente, noten en volkeren producten. Daarnaast weten we dat meer vezelinname een gunstig effect heeft op de bloedsuikerspiegel. Wanneer mensen meer vezels eten bij een maaltijd resulteert dat in minder hoge glucosepieken erna. Dat is gunstig bij diabetes: de bloedsuikerspiegel moet minder fluctueren. Hoewel het nog onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd is, lijkt het erop dat mensen zich voller voelen door meer vezelinname, wat een gunstig effect heeft op snackgedrag en energie-inname,’ vertelt Iris. ‘Daarnaast helpt een focus op voedingsvezels om het doel van gezonder eten te specificeren en te kaderen.’

Effectonderzoek

Om het effect van de interventie te meten gebruikt Iris drie meetmomenten: vóór de interventie, na zes maanden wanneer de interventie is gestopt en na een jaar na start van het onderzoek. De verandering in voedingspatroon meet Iris met Eetscore en Traqq. Dit zijn door Wageningen University & Research (WUR) ontwikkelde en digitale tools om voedingsinname te monitoren.

De lichamelijke effecten worden onderzocht met bloed- en urineonderzoek, maar ook gewicht, fysieke fitheid, veranderingen in slaap en de hoeveelheid vet in de spieren worden bekeken. De belangrijkste uitkomstmaat is het risico op hart- en vaatziekten, waarvoor naar veranderingen in het LDL-cholesterol, HbA1c en systolische bloeddruk wordt gekeken. ‘We verwachten dat het risico lager is als mensen gezonder eten,’ legt ze uit.

Brede blik op gezondheid

In de Voed Je Beter-studies staat de brede gezondheid centraal; naast klinische uitkomsten worden ook zaken als positieve gezondheid (o.a. kwaliteit van leven, lichaamsfuncties), zorggebruik en voedselvaardigheden gemeten. Iris: ‘Als we voor veranderingen in het voedingspatroon kunnen zorgen, verbeteren dan ook andere leefstijlfactoren, zoals slaap en beweging? En komt de gezondheid die we meten met bloedwaarden ook overeen met hoe gezond mensen zich voelen?’

Voed Je Beter-studies

De twee Voed Je Beter-interventiestudies vallen onder onze onderzoekslijn Hart- en vaatziekten en Diabetes, waarin we samenwerken met UMC Utrecht, Ziekenhuis Gelderse Vallei, Rijnstate en hun zorgnetwerken. Regiodeal Foodvalley maakt onderzoek en toepassing mogelijk en versterkt samenwerking. Via onze Regiodeal Foodvalleyprojecten dragen we bij aan het behalen van afspraken uit het Nationaal Preventieakkoord, om zo tot een gezond voedingspatroon en een gezonde omgeving voor alle Nederlanders te komen.

Deelnemers met diabetes gezocht

Wil je deelnemen of als zorgprofessional meehelpen aan het Voed Je Beter - diabetes onderzoek? Neem dan contact op met het onderzoeksteam: diabetesonderzoek@wur.nl of persoonlijk met Iris van Damme via iris.vandamme@wur.nl. Zo draag je uiteindelijk bij aan het ontwikkelen van betere voedingsadviezen voor mensen met diabetes type 2 met als ultiem doel: gezondheidswinst!

Meer lezen


#hartenvaatziekten | Ook buiten de #Hartweek om hebben we aandacht voor hart- en vaatziekten. We doen doorlopend on… https://t.co/WiZv84LZoL
#oncolife2022 | @GelderseVallei en @Rijnstate deelden op ons ONCO-LIFE- congres hun ervaring met hun prehabilitati… https://t.co/c4xjOVlzaW
#oncolife2022 | Op het ONCO-LIFE-congres bleek hoeveel kennis rond #voeding, #bewegen en #kanker al wordt toegepast… https://t.co/r0nudjxTef

Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief!

Elke 6-8 weken verschijnt onze digitale nieuwsbrief.

Bekijk hier de laatste nieuwsbrief

Uw persoonsgegevens worden conform onze Privacy- en Cookieverklaring verwerkt. Uitschrijven kan onderaan iedere nieuwsbrief die u van ons ontvangt.